W ostatnich dniach Sąd Najwyższy podjął
Uchwałę w składzie 7 sędziów (Uchwała z 13.10.2011 r., sygn. akt II UZP 6/11), w której stwierdził, iżpracownik Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji niebędący radcą prawnym nie może być pełnomocnikiem procesowym Dyrektora tego Zakładu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 87 § 1 i 2 k.p.c.).
Sąd Najwyższy postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej.
Oznacza to, że dopóki kodeks postępowania cywilnego nie zostanie znowelizowany, zwykli pracownicy ZUS nie mogą reprezentować Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sądach.
Z naszego codziennego doświadczenia przed sądami wynika, że w większości spraw przed Sądami, np.: w sprawach o zasadność wydania A1/E101, o określeniu podstawy wymiaru składek itp., ZUS jest reprezentowany przez pracowników niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami.
Sędziowie SN uznali, że taka, powszechna dotychczas, praktyka jest niezgodna z art. 87 ust 2 i art. 460 kodeksu postępowania cywilnego.
„Dyrektor Zakładu Emerytalno Rentowego nie jest ani przedsiębiorcą, ani nie posiada osobowości prawnej, nie może więc być reprezentowany przez pracownika”- stwierdził w uzasadnieniu do uchwały Sąd Najwyższy – „ta Uchwała zmienia dotychczasową wykładnię przepisów więc zdecydowaliśmy się nadać jej moc zasady prawnej”.
Problem reprezentacji organu rentowego dotyczy dziś przynajmniej kilkudziesięciu tysięcy spraw jakie toczą się w tej chwili przeciwko ZUS. Nasza kancelaria reprezentuje aktualnie mandantów w ponad tysiącu sprawach sądowych przeciwko ZUS.
Zgodnie z art. 66 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS posiada osobowość prawną, może więc delegować pracowników do sądu - dotyczy to jedynie spraw cywilnych, gdy pozwy są kierowane przeciwko ZUS.
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, przed sądem jako organ rentowy, zgodnie z art. 476 kpc. występuje wyłącznie oddział, który nie ma osobowości prawnej, ale ma zdolność sądową wynikającą z art. 460 kpc, niezależną od zdolności sądowej ZUS jako osoby prawnej.
Uchwała oznaczać więc może ogromne kłopoty ZUS w postępowaniach które toczą się przed sądami powszechnymi z powództwa firm delegujących pracowników za granicę (m.in. w sprawie odwołań od decyzji anulujących A1/E101, w sprawie przypisu składek i w sprawie kwestionowania systemu delegacyjnego przez ZUS).
Decyzją szefa naszej kancelarii, od ostatniego poniedziałku, wszyscy nasi prawnicy procesowi zostali zobowiązani do zwracania sądom powszechnym uwagi na w/w uchwałę rozszerzonego składu SN i do wnioskowania niedopuszczenia pracowników ZUS do reprezentowania ZUS na rozprawach.
Beata Pawłowska
Managing Partner/Geschäftsführender Partner/Partner Zarządzający
Brighton & Wood
Brighton & Wood Warsaw
PL-00-695 Warszawa
ul. Poznańska 21/48
Tel.: + 48 22 621 85 16
Mobile: + 48 506 477 912
Fax: + 48 22 621 98 21