Planowana nowelizacja tytułów II Rozporzadzeń 883/2004 oraz 987/2009

Komisja Europejska przedłożyła Radzie Unii Europejskiej oraz Parlamentowi Europejskiemu propozycje wniesienia zmian do Rozporządzeń koordynujących systemy zabezpieczenia społecznego Nr 883/2004 oraz 987/2009.

Proponowane zmiany dotyczą także tematyki interesującej firmy eksportowe, mianowicie właściwego ustawodawstwa. Nowelizowany ma być art. 12 ust. 1 dotyczący delegowania pracowników oraz 13 ust. 1 określający ustawodawstwo osób pracujących jednocześnie w więcej niż jednym kraju. Tej samej kwestii dotyczy także nowelizacja art. 14 Rozporządzenia Wykonawczego 987/2009.

Oto te propozycje przedstawione przez Komisję.

 

I. Zmiana art. 12 ust. 1 Rozporządzenia 883/2004 – wg Komisji proponowana zmiana ma na celu jedynie wyjaśnienie, że osoba delegowana po upłynięciu przewidywanego czasu jej pracy nie może być zastąpiona przez inną osobę delegowaną. W obecnym brzmieniu bowiem, omyłkowo pominięto tu słowo „delegowaną”. Art. 12 ust. 1 otrzymałby więc brzmienie:

II. Zmiana art. 13 ust. 1 Rozporządzenia 883/2004 – jak przypomina Komisja, aktualnie w tekście art. 13 ust. 1 warunek wykonywania „znacznej części” pracy nie ma zastosowania w sytuacji, w której osoba pracuje w co najmniej dwóch państwach członkowskich w różnych przedsiębiorstwach lub dla różnych pracodawców - nie jest to zgodne z intencją przepisu, który negocjowany był w Radzie, w szczególności w sytuacji gdy część pracy wykonywanej w państwie członkowskim będącym miejscem zamieszkania jest stosunkowo niewielka. Celem nowelizacji przepisu jest wg Komisji wyjaśnienie, że warunek wykonywania „znacznej części” pracy ma zastosowanie także do osób zwykle pracujących w różnych przedsiębiorstwach lub dla różnych pracodawców, w co najmniej dwóch państwach członkowskich. W sytuacji gdy warunek wykonywania „znacznej części” pracy nie został spełniony w państwie członkowskim będącym miejscem zamieszkania mają zastosowanie przepisy innego państwa członkowskiego, w którym znajduje się siedziba lub miejsce prowadzenia działalności przedsiębiorstwa (przedsiębiorstw) lub pracodawcy (pracodawców). Jeżeli nie jest możliwe wyznaczenie jednego państwa członkowskiego, w którym znajduje się siedziba lub miejsce prowadzenia działalności, na przykład w przypadku co najmniej dwóch pracodawców mających siedziby w dwóch różnych państwach członkowskich poza państwem członkowskim będącym miejscem zamieszkania, zastosowanie mają przepisy państwa członkowskiego będącego miejscem zamieszkania. Jak podkreśliła Komisja, „celem zmiany jest uniknięcie sytuacji manipulowania obowiązującymi przepisami, przy równoczesnym respektowaniu zasady upraszczania przepisów i pragmatyzmu.”.

Propozycja nowego brzmienia art. 13 ust. 1 byłaby następująca:

 

III. Zmiany w Rozporządzeniu Wykonawczym 987/2009.

 

Bardzo istotna zmiana dotyczy art. 14 ust. 5 Rozporządzenia 987/2009 definiujący pojęcie „normalnego wykonywania pracy najemnej w dwóch lub więcej państwa członkowskich”. Jak stwierdza Komisja, zmiana wyjaśnia, że praca o dodatkowym i marginalnym charakterze, która pod względem czasu i osiąganego zysku jest nieznaczna, nie powinna być uwzględniana przy określaniu mającego zastosowanie ustawodawstwa na podstawie tytułu II rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Przypomnijmy, że tezę taką zawiera „Praktyczny poradnik Ustawodawstwo właściwe” wydany przez Komisję Administracyjną.

Praca marginalna jest nadal uwzględniana przy stosowaniu ustawodawstwa krajowego w zakresie zabezpieczenia społecznego. Jeżeli praca o marginalnym charakterze jest podstawą włączenia do systemu zabezpieczenia społecznego, składki powinny być opłacane we właściwym państwie członkowskim dla całości dochodu ze wszystkich rodzajów pracy.

Zmiana zgodnie z intencjami Komisji, ma służyć osiągnięciu dwóch celów:

1) uproszczeniu istniejących przepisów poprzez zlikwidowanie różnicy między pracą wykonywaną „równocześnie” lub „na zmianę” i tym samym zwiększeniu pewności prawa dla osób, które wykonują rzeczywistą i przynoszącą rezultaty pracę w jednym państwie członkowskim i równocześnie pracę o charakterze marginalnym w innym państwie członkowskim, oraz

2) uniknięciu możliwego niewłaściwego wykorzystywania przepisów rozporządzenia (WE) nr 883/2004 odnoszących się do mającego zastosowanie ustawodawstwa.

 

Proponuje się zatem, aby art. 14 ust. 5 otrzymał brzmienie:

 

Komisja zaproponowała także dodanie nowego przepisu w art. 14 Rozporządzenia 987/2009 -  ust. 5a.

Zmiana ta miałaby gwarantować, że sformułowanie „siedziba lub miejsce prowadzenia działalności” używane będzie zgodnie z orzecznictwem ETS i innymi przepisami UE. I tak, w przypadku członków załogi samolotów za „siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności” uważa się „port macierzysty” -pojęcie „portu macierzystego” jest w tym sektorze uznane i stosowane; zostało ono zdefiniowane w rozporządzeniu (EWG) nr 3922/91, co ułatwia i uzasadnia jego stosowanie w obszarze koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Odniesienia do „portu macierzystego” członków załogi samolotów nie wpływają na zasadę, że sytuacja każdego członka załogi powinna być odrębnie analizowana na podstawie obiektywnych informacji, w celu określenia, które przepisy mają zastosowanie na podstawie tytułu II rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

Brzmienie nowego ustępu 5a będzie następujące:

 

 

Ostatnia istotna zmiany zaproponowana przez Komisję dotyczy udostępniania informacji instytucjom.

W związku z tym, planuje się zmianę w art. 15 ust. 1 zdanie drugie Rozporządzenia 987/2009.

Po nowelizacji miałoby ono następujące brzmienie:

 

Komisja uzasadnia to dostosowaniem tekstu artykułu do ostatecznego porozumienia, osiągniętego w drugim czytaniu w Parlamencie Europejskim w ramach procedury współdecyzji dotyczącej przyjęcia rozporządzenia (WE) nr 987/2009, w sprawie informowania o przepisach mających w jego/jej przypadku zastosowanie w przypadkach delegowania.

 

Nie jest jeszcze znana data wejścia w życie nowelizacji. Nie jest też pewne, że proponowane przez Komisję zmiany wejdą w życie w takim kształcie. Chcieliśmy jednak, aby nasi klienci znali na bieżąco kierunki polityki unijnej w zakresie transgranicznego zatrudnienia pracowników.