Skip to main content

Kumulacja aktów prawnych regulujących transgraniczne zatrudnienie w UE

Od wielu lat przedsiębiorcy i ich doradcy skonfrontowani są ze zwiększającą się ciągle ilością aktów prawnych regulujących delegowanie za granicę pracowników, pracowników tymczasowych i zleceniobiorców.

Do najważniejszych aktów prawnych, które każdy przedsiębiorca i doradca prawny musi znać, należą:

Europejskie prawo traktatowe

Tutaj na pierwszym miejscu wymienić należy Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i jego - fundamentalny dla firm delegujących - rozdział o swobodzie świadczenia usług. Artykuł 56 (dawny artykuł 49 TWE) stanowi, że wszelkie ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii są, co do zasady, zakazane w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w Państwie Członkowskim innym niż państwo odbiorcy świadczenia.
Europejski Trybunał Sprawiedliwości wiele razy orzekał o niezgodności praktyk poszczególnych państw członkowskich ograniczających funkcjonowanie firm zajmujących się transgranicznym zatrudnieniem.
I tak na przykład w oparciu o przepisy prawa traktatowego Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekał w sprawach fundamentalnych dla firm kierujących za granicę personel, że:
• Państwo członkowskie nie może zastrzec prowadzenia działalności jako przedsiębiorstwo pracy tymczasowej jedynie dla przedsiębiorstw posiadających siedzibę na terytorium krajowym lub traktować je – w zakresie wydawania
zezwolenia na wykonywanie działalności – w sposób bardziej korzystny niż przedsiębiorstwa posiadające siedzibę w innym państwie członkowskim (ETS, C-298/09, Rani Slovakia).
• Art. 56 TFUE i 57 TFUE powinny być interpretowane w ten sposób, że nie stoją na przeszkodzie przepisom krajowym ustanawiającym wymóg przedstawienia pewnych dokumentów państwa siedziby (na gruncie konkretnej sprawy, belgijskich rozliczeń indywidualnych i odcinków wynagrodzenia), które są równoważne ze sporządzonymi w państwie przeznaczenia. Natomiast system, który wymaga przechowywania pewnych dokumentów z państwa siedziby równoważnych z dokumentami państwa przyjmującego po ustaniu rzeczywistego delegowania, jest nieproporcjonalny i nie znajduje uzasadnienia w świetle art. 56 TFUE i 57 TFUE. Taki sam zarzut dotyczy systemu, który wymaga bezpośredniego sporządzenia dokumentów państwa przyjmującego w przypadkach tymczasowego delegowania pracowników na okres dłuższy niż sześć miesięcy (ETS, C-515/08, dos Santos Palhota i in.).

Rozporządzenia europejskie

Rozporządzenie jest wiążącym aktem prawnym. Musi być stosowane w całości na całym obszarze UE. Rozporządzenia regulują w Unii Europejskiej następujące kwestie podstawowe z punktu widzenia firm kierujących za granicę pracowników, pracowników tymczasowych i zleceniobiorców: 

• Koordynacja przepisów o zabezpieczeniu społecznym Kwestią podstawową związaną z delegowaniem pracowników jest podleganie ubezpieczeniom społecznym. Problematykę tę regulują w sposób jednolity dla całej Unii Europejskiej dwa rozporządzenia: Rozporządzenie nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz Rozporządzenie nr 987/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
 
Obydwa rozporządzenia uzupełnione są o szereg decyzji organów Unii Europejskiej (decyzja jest wiążąca dla tych podmiotów, do których jest skierowana i jest przez nie stosowana bezpośrednio), np. Decyzja nr A2 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotycząca wykładni art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie ustawodawstwa mającego zastosowanie do pracowników delegowanych i osób wykonujących pracę na własny rachunek, tymczasowo pracujących poza państwem właściwym;
- zaleceń organów Unii Europejskiej, np. Praktyczny poradnik Komisji Administracyjnej ds. zabezpieczenia społecznego: Ustawodawstwo mające zastosowanie do pracowników w Unii Europejskiej (UE), Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) i Szwajcarii. 
• Właściwość sądowa w sprawach spornych pomiędzy pracodawcą a pracownikiem delegowanym. W tym zakresie obowiązuje bardzo ważne Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych.
• Prawo właściwe dla stosunku pracy pomiędzy pracodawcą a pracownikiem delegowanym. W tym zakresie obowiązuje fundamentalne Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I).

Dyrektywy europejskie

Dyrektywa jest aktem prawnym wyznaczającym cel, który muszą osiągnąć wszystkie państwa UE. Sposób jego osiągnięcia określają jednak poszczególne kraje. Tak było w przypadku podstawowej i obowiązującej cały czas dyrektywy 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług. W dyrektywie określono minimalne warunki zatrudnienia odnoszące się do delegowanych pracowników, lecz każdy kraj musiał wypracować własne przepisy dotyczące sposobów wdrożenia tych zasad. I tak na przykład Niemcy określili je w odrębnej ustawie Gesetz über zwingende Arbeitsbedingungen für grenzüberschreitend entsandte und für regelmäßig im Inland beschäftigte Arbeitnehmer und Arbeitnehmerinnen (Arbeitnehmer-Entsendegesetz - AEntG), natomiast Polska i Francja wprowadziły do swoich kodeksów pracy odpowiednie rozdziały poświęcone delegowaniu pracowników (art. 67[1] i nast. Kodeksu Pracy oraz art. L1261-1
i nast. Code du travail).
Bardzo często Europejski Trybunał Sprawiedliwości dokonywał oceny zgodności przepisów krajowych implementujących Dyrektywę 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług z zapisaną w Traktatach swobodą świadczenia usług.
Dla przykładu w wyroku w sprawie Finalarte (ETS, C49/98) Europejski Trybunał Sprawiedliwości nakreślił warunki funkcjonowania krajowych kas urlopowych w oparciu o art. 3 Dyrektywy 96/71.
W innym wyroku wydanym w sprawie Komisja Europejska p-ko. RFN (ETS, C-490/04) Europejski Trybunał Sprawiedliwości zakreślił ramy ilościowe, w których muszą się mieścić państwa członkowskie, żądając od przedsiębiorców przedłożenia tłumaczeń dokumentów kadrowo-płacowych.
Nowa dyrektywa wdrożeniowa zawiera wiele regulacji, które były przedmiotem rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Należą do nich m.in.:
- definicja „zwyczajowego wykonywania pracy” oraz
„tymczasowego wykonywania pracy”,
- definicja „działalności godnej odnotowania”,
- notyfikacje delegowania pracowników,
- obowiązki w zakresie przechowywania dokumentów,
- obowiązki w zakresie udostępniania dokumentów,
- obowiązki w zakresie tłumaczenia dokumentów,
- procedury kontrolne
- definicja minimalnego wynagrodzenia i in.
 

Przepisy państw przyjmujących implementujące dyrektywy europejskie.

Przepisy państw przyjmujących implementujące nową Dyrektywę wdrożeniową będą musiały być analizowane z punktu widzenia zgodności z prawem traktatowym i przede wszystkim z zapisaną w nim swobodą świadczenia usług.

Przepisy konwencji bilateralnych o unikaniu podwójnego opodatkowania

W zakresie podatków od przedsiębiorstw i podatków dochodowych od osób fizycznych zastosowanie mają bilateralne konwencje o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Konwencje te muszą być jednak interpretowane i stosowane przez państwa członkowskie w sposób niedyskryminujący i nieograniczający swobodny przepływ usług.

Przepisy prawa polskiego

Oprócz przepisów regulujących procedury administracyjne oraz postępowania sądowe, do najważniejszych przepisów krajowych mających zastosowanie i ogromne praktyczne znaczenie dla przedsiębiorców, zarówno przed jak i po wejściu w życie dyrektywy wdrożeniowej, należą przepisy Kodeksu Pracy, które znajdą zastosowanie – w zależności od konkretnej sytuacji i konstelacji oraz trybu delegowania -obok, na zasadzie kumulacji, obcych przepisów prawa pracy mających zastosowanie na podstawie przepisów implementujących Dyrektywę 96/71 i Dyrektywę wdrożeniową, lub też - zamiast tych przepisów albo - na zasadzie wyłączności:
• Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przede wszystkim w zakresie ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
• Polskich ustaw podatkowych mających zastosowanie w przypadku, gdy polskie prawo podatkowe będzie miało zastosowanie w przypadku działalności transgranicznej przedsiębiorstwa lub w przypadku transgranicznego delegowania pracowników.

 

W każdy czwartek od godziny 10.00 odbywają się spotkania online poświęcone delegowaniu pracowników za granicę (www.delegowanie.pl/online).

Spotkania są bezpłatne dla wszystkich  Członków IPP oraz dla Członków Premium IPP.

Oto programy najbliższych spotkań: www.delegowanie.pl/online

Bądź na bieżąco. Korzystaj ze sprawdzonej i praktycznej wiedzy n/t delegowania. Bądź członkiem elity firm delegujących. Współtwórz środowisko firm delegujących. Zmieniaj rzeczywistość i realia delegowania w Europie. Przystąp do IPP: www.delegowanie.pl/member  

Wszystkie firmy, które przystępują do IPP w lecie 2016 roku otrzymują w prezencie wart 9.900 PLN komplet najnowszych komentarzy n/t delegowania: http://delegowanie.pl/komentarze oraz jeszcze jeden atrakcyjny i przydatny w pracy upominek.

Jeżeli nie chcesz czekać na seminarium online i chcesz już teraz wysłuchać wykładu oraz otrzymać obszerne materiały (opinia, publikacja itp.) na ten temat, to skorzystaj z dostępu do Bazy Wiedzy: www.delegowanie.pl/wiedza

Skorzystaj z profesjonalnego wsparcia doświadczonych prawników z Kancelarii Brighton&Wood: www.brightonwood.com. Pierwszeństwo w korzystaniu ze wsparcia Brighton&Wood przysługuje Członkom IPP (www.delegowanie.pl/member) oraz firmom korzystającym z usług portalu www.Delegowanie.pl.

Potrzebujesz skutecznej dokumentacji? Prowadzisz firmę delegującą i masz kontrolę w kraju lub za granicą? Masz problemy z uzyskaniem A1? ZUS chce wycofać wydane Ci wcześniej formularze A1? ZUS chce dokonać przypisu składek w twojej firmie? Chcesz sprawdzić, czy prawidłowo delegujesz i czy prawidłowo naliczasz pensje, składki i inne należności publicznoprawne? – zgłoś się po profesjonale wsparcie do Kancelarii Brighton&Wood: www.BrightonWood.com

Życzysz sobie indywidualnej konsultacji z Tomaszem Majorem? – zaznacz tę opcję zgłaszając się po konsultację w Kancelarii Brighton&Wood: www.BrightonWood.com.

PROFESJONALNI DORADCY PRAWNI, PODATKOWI, UBEZPIECZENIOWI, KSIĘGOWI, PŁACOWI

w zakresie delegowania pracowników

WEWNĘTRZNE I ZAMKNIĘTE SZKOLENIA W FIRMACH

n/t delegowania pracowników

ZASTĘPSTWO PROCESOWE (M.IN. SPRAWY PRZECIWKO ZUS, WŁADZOM SKARBOWYM, PIP, SPRAWY PRACOWNICZE) REPREZENTOWANIE W POSTĘPOWANIACH KONTROLNYCH W KRAJU I ZA GRANICĄ

w zakresie delegowania pracowników

SZKOLENIA BHP

dla firm delegujących pracowników za granicę

ROZLICZANIE PŁAC (KSIĘGOWOŚĆ PŁAC)

pracowników delegowanych

SPECJALISTYCZNE TŁUMACZENIA

na potrzeby postępowań kontrolnych, procesowych, negocjacji handlowych

KONSULTACJE TELEFONICZNE

w zakresie delegowania pracowników